Voor onze Koreaanse vrienden
Met vriend Wim geposeerd voor het naambord van Varsseveld (gemeente Oude IJsselstreek), waar iedereen welkom is. Ook Zuid-Koreanen. Die er ook effectief regelmatig de kop opsteken. Om te gaan zien hoe de geboorteplaats van Guus Hiddink (Guus San) oogt, de man die hun nationale voetbalelftal omhoog stootte in de vaart der volkeren. Zijn ouders wonen er nog steeds en begrepen in eerste instantie niet wat al die Aziaten voor hun huis kwamen doen. Wat de tekst in het Koreaans betekent weten we niet. Varsseveld (Gemeente Oude IJsselstreek)? Of Verboden voor Koreanen? Of Waar de dichter Hans Mellendijk woont? Of toch gewoon Geboorteplaats van bondscoach Guus ‘San’ Hiddink?

Bij de pinken
In de stad vind ik het al een hele belevenis als ik in een park eens een specht of een Vlaamse gaai zie. In ’t Woold in de tuin gezien: niet één winterkoninkje (troglodytes troglodytes) maar een heel volkje, ravottend in een berkenbosje. Een boomklever (sitta europaea) ondersteboven de stam van een acacia bewandelend en een sperwer (accipiter nisus) die luidkeels skat-skat-skat roepend over komt vliegen. Heel bijzonder om wakker te worden van kraaiende hanen, uit het raam alleen maar groen te zien en naast het huis grazende pinken te weten. Ik ben nog nooit zo dicht bij runderen geweest….

Nevels over de velden
In een fraaie herenboerderij te gast bij Meja en Wim en hun Freek in ’t Woold, in de verre Achterhoek. Die helemaal niet zo ver is. Wel om er te geraken, maar niet om er te zijn. In onze ouderwetsche opvoeding leek de wereld immers te bestaan uit louter Nederland, en aan de randen daarvan lag de verte. Maar in de Achterhoek is De Wereld naderbij dan de Randstad, zit je eerder in Düsseldorf en Keulen dan in Amsterdam. Hoe het ook zij, het is er prachtig platteland. Rijdend over het meanderende Kommiezenpad ben je in Duitsland, dan weer in Nederland, dan weer in Duitsland, dan weer en zo verder. Fascinerende coulisselandschappen, glooiende velden en bij avondval mooie nevels over de weilanden en heuse reeën tegen de bosrand. Stadse mensen als wij kijken er dus onze ogen uit….

Roken toegestaan
“Wij hebben hier alles om ons te jeunen,” lijkt de gedachte van kastelein en habitués van de zaak achter deze deur. “En dat willen we zo houden.” Want het land mag dan wel een impasseuze regering hebben, ook hier worden rokers meer en meer de cafés uit gejaagd. De gedachte erachter is algemeen bekend en voor de meeste mensen begrijpelijk, maar er zijn nu al ambetanterikken die klagen wanneer rokers op het terras búiten het café een sigaretje opsteken. Dat ze dan naar binnen gaan. De richtlijnen van de gezondheidspredikers worden meer en meer opgevolgd, maar er zijn pertang nog initiatiefrijke nicotinevrienden die een gaatje in de markt zien en een zelfklever hebben geproduceerd die we tot nu toe alleen in de omgekeerde versie (rode rand met streep door peuk) kenden….

Een frappante gelijkenis
Het gaat hier natuurlijk om een typisch geval van met de mantel der liefde bedekken. In Zo meen ik dat jij ook bent – Biografie van Jan Hanlo kon auteur Hans Renders natuurlijk niét doen of een en ander niet gebeurd was, dus hij komt er niet onderuit ergens tussen neus en lippen te vermelden dat in de jaren vijftig een Vlaming de euvele moed had gehad de originaliteit van het voorwerp van zijn verering in twijfel te trekken. Het betrof de Antwerpse dichter Adriaan De Roover (85 ondertussen), die Hanlo destijds in het tijdschrift De Tafelronde niet eens openlijk van plagiaat beschuldigde, maar een citaat uit diens beroemde vers Oote simpelweg liet volgen door een stukje uit een veel ouder werk. Volgens Rutger H. Cornets de Groot zou een beschuldiging van plagiaat volslagen misplaatst zijn: “Veeleer toont dit voorbeeld aan dat niemand zijn eigen gedachten kiest: gebruik van taal houdt die erkenning in. Poëzie noch taalgebruiker zijn autonoom; beide liggen verankerd in de gemeenschap, in de taal, hoezeer die gemeenschap ook vijandig kan zijn aan de individuele expressie van haar leden.”

Ik denk er zo het mijne van. Ter vergelijking:

oote oote oote boe

hoe boe hoe boe
hoe boe hoe boe

B boe

Boe oe oe

Oe oe (etc.)

Eh eh euh euh euh

Oo-eh oo-eh o-eh eh eh eh

Ach ach ah ach ach ah a a

Oh ohh ohh

En dan het fragment waarvan Antwerpenaar De Roover (foto) wist dat het in hoofdstuk 18 uit het Vierde Boek van François Rabelais’ meesterwerk Pantagruel te vinden was:

Bou, bou, bou, bou!
Otto, to, to, to, ti, bou
bou, bou, bou, ou, ou
ou, bou, bou, bous

bous
bous, bous, bous, bous
paich, hu, hu, hu, ha, hu
ah ! ah! ah!
Be, be, bous, bous, bobous
ho, ho ho ho ho

Vierhonderd jaar eerder geschreven, en geen experimentele poëzie maar het gejammer dat Panurge slaakt als hij zeeziek is….

De kracht van een schaal
Ik ben nimmer behept geweest met inzicht in de βέτά-wetenschappen. Als eenvoudige άλφά loop ik daarom nog slag om slinger tegen de wetten van De Natuur aan zonder daar iets van te begrijpen. Zo had ik gisteravond trek in een hardgekookt ei. En ik dacht daarvan de schaal wel eens even stuk te kunnen knijpen. Mooi niet dus. Je móet tikken. Maar waaróm? Géén idee. Ons Stefke bekeek mijn pogingen met een blik waarin ik nu een zeker mededogen vermoed….

Mooie website Victor Vroomkoning
En dan is voortaan ook Victor Vroomkoning (bijgaande foto waarop ik tussen hem en de Antwerpse burgemeester Patrick Janssens zit werd genomen bij de presentatie van Philip Hoorne’s bloemlezing Antwerpen – De stad in gedichten, waarin ook werk van ons is te vinden) helemaal mee met De Moderne Tijd. Niet dat hij ouderwetsch communiceert. Neen, we hebben geregeld contact via e-mail, maar hij heeft nu ook een eigen website, en die ziet er bijzonder fraai uit: www.victorvroomkoning.nl

Filmpjes de wijde wereld in
De filmpjes die Maarten Bevers maakte bij mijn gedichten Avondklok en Sprookjes zijn klaar, en de wijde wereld in. Hij ging bij de voorbereidingen uiterst meticuleus te werk, en schetste vooraleer hij begon te monteren een heuse kleine storyboard, waarvan bijgaand een detail. Wie belangstelling heeft kan naar YouTube of kijken via De Contrabas of Parlando:

www.decontrabas.com

http://poezieinvlaanderen.blogspot.com/

Staatsbedrijf het goedkoopst
In het Verenigd Koninkrijk is het een gruwel om per trein te reizen. Sinds de spoorwegen er geprivatiseerd zijn is het er een chaos. Wanneer je per trein van Ramsgate over Canterbury naar Rye gaat, een toch betrekkelijk geringe afstand, heb je al met drié verschillende spoorwegmaatschappijen te maken. Hetzelfde maakte ik mee tussen London Saint-Pancras en Sheffield. Sommige maatschappijen (h)erkennen zelfs elkaars tickets niet. Op de ene lijn verplaats je je comfortabel, op de andere hotseknots je in aftandse wagons. Bovenop die ellende zijn er de prijzen. Een Open Standard Return London-Birmingham, een afstand van 186 kilometer, kost maar liefst 166 euro! Voor een vergelijkbare afstand in Nederland (Utrecht-Maastricht) betaal je € 47,20. In België is het ’t best geregeld, ook qua prijs. Voor een zelfde afstand (Brugge-Namen) hoef je slechts € 36,80 uit je beurs te halen.

Museum in de groei
Onlangs meldde ik nog dat ik het Volkskundemuseum mis. Dat is gesloten met het oog op de verhuizing van de collectie naar het Museum aan de Stroom (MAS), dat ze op ’t Eilandje aan het bouwen zijn. Er eens langs gefietst om te zien of het daar opschiet. En dat mag je wel zeggen!

Kleur en zwart-wit
Kozijn Maarten is ondertussen al achttien, en bereidt zich voor op de Filmacademie. Hij logeerde bij ons. Het was wederom bijzonder aangenaam. In zijn bagage de onafscheidelijke camera. Hij maakte van de gelegenheid gebruik opnamen te maken voor filmpjes bij werk van Nonkel Bert. Ik las mijn gedichten Avondklok en Sprookjes, en hield me her en der in de stad voor zijn lens op. Benieuwd naar het resultaat. Hij is nu druk aan het monteren. Op mijn verzoek, heb ik altijd mooier gevonden dan kleur, in zwart-wit. Antwerpen bekeken we alleszins door een roze bril….

Ochtend in Keulen

Fluitend waait de ochtend hoeken om.
Vanaf de Hohenzollernbrücke stalen geuren.
In de schaduw van de Dom kruipt de Rijn
zich burlesk nog lagere landen in.

Geen spiegeling is ons vreemd. Ach,
hoe dit trage stromen wordt geduld.
Grenzen lijken hier zinloos, als het woord
hoofdletter met een kleine letter beginnen.


uit mijn bundel Onaangepaste tijden
(Zinderend, Bergen op Zoom, 2006, ISBN 90 76543 09 7)
www.doorgeverijzinderend.nl

08-08-08
Al meer dan eenendertig jaar geleden is het dat ik op de deurmat van ons eerste huis, aan de Sint-Josephstraat 2a te Bergen op Zoom, een kaartje (wat er op de voorkant stond ben ik vergeten) vond met de boodschap “Goeiemorgen, het is vandaag 7-7-77!” Met een hartelijke groet, van Frans Mink. Sindsdien stuur ik hém een kaartje ter gelegenheid van zo’n mooie datum. Ik deed zulks 8-8-88, en 9-9-99. Tegenwoordig kan het via e-mail, of blog. In het begin van de eeuw gaat het natuurlijk lekker: 01-01-01, 02-02-02, 03-03-03, en zo verder. Nu is het dus 08-08-08! De echt mooie dubbele zijn voor over drie en vier jaar: 11-11-11 en 12-12-12. En dan is het weer voor een hele tijd gedaan. Dan moeten we wachten tot 2222 (2-2-22). En daarna weer elf jaar (3-3-33)….

Grapehead
“Hé kijk, net een mannetje,” zei Geertje toen ze druiven zat te eten. En ze had gelijk: het was net zo’n poppetje zoals kinderen dat tekenen als ze dat eigenlijk nog niet kunnen. Met een druif als hoofd. Grapehead. Traubekopf. Enige gelijkenis met een alien is dit druifhoofd niet vreemd….

Je staat er eigenlijk nooit zo bij stil, maar ook múren beginnen natuurlijk gewoon ergens. Al vraag je je bij dit exemplaar wel af waar het toe dient. Mochten ze destijds in Berlijn van dit principe uitgegaan zijn dan zou het contact tussen oost en west vast hartelijker zijn geweest….

Aanstekelijk licht
O, o….sommige dingen – zoals The English Sunrise – werken aanstekelijk. Mijn bovenste beste kameraad Danny Braem kwam op een van zijn dagelijkse fotoreizen door ’t stad een zonsopgangdeur tegen. Als dat maar geen verslaving gaat worden.
http://www.charmantwerpen.be/index.php?showimage=1224

Barthel Gilles in Aken
Bij onze vrienden in Noordrijn-Westfalen zijn musea als K20 en K21 in Düsseldorf en Museum Ludwig en Wallraf-Richartz-Museum in Keulen veel bekender maar je hebt nog veel meer interessants in de buurt. Neem het fraaie Insel Hombroich in Neuss (waar ik voor het eerst kennismaakte met het werk van Lovis Corinth), en niet te vergeten het Suermondt-Ludwig Museum in Aken. Wat heeft dat een formidabele collectie. Je kunt er uren ronddwalen en je telkens laten verrassen. Wat hier het meest indruk op me maakte waren de doeken van Barthel Gilles (1891-1977). Die vervaardigde vlak na De Groote Oorlog een aantal hyperrealistische schilderijen die zich onmiddellijk in mijn systeem voegden. De hectiek van de barricadenstrijd tijdens de burgeroorlog legde hij huiveringwekkend geloofwaardig vast. Ook impressionerend is zijn Zelfportret met gasmasker, en de schoonheid van zijn echtgenote. Alleen al voor het werk van Gilles is een bezoekje aan de Wilhelmstrasse 18 in Aken de moeite waard!
http://www.suermondt-ludwig-museum.de

Vier eeuwen de grootste
En als je dan toch in Aken bent, moet je uiteraard een bezoek brengen aan die beeldschone Dom. Die was gedurende vier eeuwen de grootste kerk benoorden de Alpen. Het is een uitzonderlijk mooie, met een indrukwekkende geschiedenis. Om maar iets te noemen: Karel de Grote, ‘de vader van Europa’, werd er in 800 tot keizer van het Westen gekroond. Dat is al 1208 jaar geleden….

Araneus diadematus in de zon
Ons tuintje oogt reeds dusdanig natuurlijk dat een spin er een web bij weefde. Deze kruisspin (araneus diadematus) zit heerlijk in het zonnetje als een, nou ja, als een spin in haar web. Ik vind haar een wonderlijke verschijning. Waar komt zo’n beestje vandaan? Spinnen vliegen bij mijn weten niet. Ik bedoel: ons appartement bevindt zich hartje stad op het tweede verdiep. Da’s toch een forse afstand voor zo’n diertje….

Groen in de stad
Ik mag dan graag door de Kruidtuin kuieren, maar we hebben voortaan ook serieus groen voor eigen huis. Dit voorjaar vulden we een deel van het voorterras met potgrond, en plantten en zaaiden we het een en ander. Goed, de clematis en de passiflora bloeien nog niet, maar ze zijn wel enorm gegroeid. Sedum en verbena geven zachte tinten. 't Geheel zorgt voor een groen uitzicht!

Extra zonsopgangen
Allez vooruit, naar aanleiding van het bericht van gisteren op speciaal verzoek van trouw Gemengde Berichten-publiek, en omdat het de eerste zondag van augustus is, en de feestdag van de Heilige Nicodemus, en de naamdag van iedereen die Frits heet nog een paar zonsopgangen uit The English Sunrise van Brian Rice en Tony Evans:

Roodbaard of roodbaars?
Er gaat geen dag voorbij of ik steek wel iets op. “Wat een malle verschrijving,” dacht ik toen ik op de markt zag dat een vishandelaar Roodbaard in de promo had. Ik dacht dat hij roodbaars bedoelde. Roodbaard is immers een piraat, die samen met zijn aangenomen zoon Erik, Baba en Driepoot vele stripverhalen vol avonturierde. Vooraleer de foto in mijn blog www.maarnogniethelemaal.blogspot.com te plaatsen voor de zekerheid toch nog even de Van Dale erbij gepakt. En ziet: roodbaard (m.), 1 iem. met een rode baard; 2 (gew.) roodborstje; 3 (gew.) poon. Ik wist al dat een poon ook wel knorhaan wordt genoemd, maar nu ook dat in bepaalde streken van Vlaanderen een roodbaard dus niet alleen een zeerover maar ook een poon is. Tong is overigens de kilo elf euro duurder.

Engelse zonsopgangen
Leuk boekje op de kop getikt. Van Brian Rice en Tony Evans, wier enige raison d’être de zonsopgang lijkt te zijn. In The English Sunrise (Chatto & Windus, London, 1986) alleen maar foto’s van stralen die de zonsopgang verzinnebeelden. Die merkten ze op in deuren, handtassen, hekken en stoelen en op boeken, doosjes, platenlabels en uithangborden. Een collectie sui generis. Mochten Rice en Evans het 22 jaar geleden gekund hebben, ze zouden er een blog mee zijn begonnen. Een paar Engelse zonsopgangen ter illustratie….

Grote Marktloze stad
Ineens realiseerde ik me dat Gent, in de middeleeuwen even de grootste stad benoorden de Alpen, geen Grote Markt of Markt heeft. Op wat kuststeden na (die niet rond een plein maar langs de zee ontstonden) is Gent daarmee zeer bijzonder. Want vrijwel alle andere Vlaamse steden hebben ofwel een Markt, ofwel een Grote Markt: Aalst, Antwerpen, Brugge, Brussel, Diksmuide, Izegem, Kortrijk, Mechelen, Sint-Niklaas (de grootste!), Tongeren, Vilvoorde….Natuurlijk heeft Gent prachtige pleinen (Bij Sint-Jacobs, Kouter, Sint-Baafsplein, Sint-Pietersplein) en een Koren-, Vlas-, Vogel- en Vrijdagmarkt maar een ‘ gewone’ Markt of Grote Markt? Nee! Betekent verder niets. Schoot me zomaar te binnen. Dámme heeft een Markt, en zelfs Watou (al is het een kleine)….

Over de Wilkinson Sword Quattro
Soms denk je wel eens dat nu toch wel zo’n beetje alles is uitgevonden wat er uit te vinden valt. Vergeet het! Bij Wilkinson Sword werken mensen die af en toe aan een nieuw model van hun scheermes werken. En dat doen ze briljánt. Wérkelijk! Normaliter schrijf ik wanneer ik een nieuw mesje in gebruik heb genomen een briefje met daarop de boodschap Nieuw mesje!, want de eerste dag ben ik voorzichtig, de tweede ook nog wel, maar de derde vergeet ik het steeds en zet ik net zo stevig aan als voorheen met als gevolg stroompjes bloed in de lavabo. Dankzij de Quattro Titanium van Wilkinson Sword echter mag dat briefje achterwege blijven want vanaf beurt nummer één scheer ik me met deze nieuwe versie glad zonder bloeden! Hoed af voor de ontwerpers!

Brussel als vuurtoren

Wat mij betreft komt Turkije bij de Europese Unie. Al is het alleen maar omdat Istanboel de grootste stad op ons continent is. Maar het zal nog wel even duur eer het zover is. Zeker nu de EU de term ‘nabuurschap’ uit de kast heeft getoverd. In het tijdschrift Europabericht wordt in het artikel Tussen Ersatz en wachtzaal uiteengezet welke zestien landen eventueel aanspraak kunnen gaan maken op het EU-nabuurschap. “Niemand twijfelt eraan dat het debat over de grenzen van de Unie nog lang niet gesloten is en dat over dit onderwerp nog heel wat stof zal opwaaien,” aldus Michel Theys. Dat wil ik geloven, ja. Turkije ligt in elk geval nog deels in Europa. Dat geldt zeker niét voor een aantal mogelijke ‘naburen’: Arménië, Azerbeidzjáán, Ísraël….Komaan zeg. En Paraguay zeker? Of Nepal? Het blad zet altijd wel aan tot peinzen. En het heeft deze keer een pracht van een omslag, waarop Brussel een vuurtoren is. Dat is wel een mooi beeld.

Jean Rustin confronteert
In het Museum Dr. Guislain te Gent is momenteel een overzichtstentoonstelling ingericht met werk van de Franse schilder Jean Rustin. Sommige mensen zeggen diplomatiek dat Rustin in zijn werk bijzondere aandacht heeft voor psychiatrie en de psychiatrische patiënt. Je kunt ook zeggen dat hij de mens zo genadeloos en ontluisterd mogelijk probeert weer te geven. Feit is dat zijn werk confronteert, verontrust, wérkt. Ik ken het al lang. Ter gelegenheid van Rustins 80ste verjaardag zijn er momenteel her en der exposities, maar ik wil bij dezen Gemeentemuseum Het Markiezenhof in Bergen op Zoom een pluim op de hoed steken: dat durfde het veertien jaar geleden reeds aan met de tegendraadse doeken van Jean Rustin uit te pakken.

(Jozef Guislainstraat 43, 9000 Gent, tot 7 september).

www.museumdrguislain.be

Druk, druk, druk
Het is vandaag, 28 juli, druk aan het heiligenfront. Het is de naamdag van de Heilige Ada, de Heilige Alphonsa Multathupadatu, de Heilige Beatus van Trier en Banto, de Heilige Benno II van Osnabrück, de Heilige Innocentius, de Heiligen Nazarius en Celsus, de Heilige Pedro Poveda, de Heilige Peregrinus, de Heilige Stanley Rother, de Heilige Samson van Dol, de Heilige Verena en de Heilige Victor. De ene wordt wat fanatieker aanbeden dan de andere, maar hier en daar wordt er vandaag toch een kaarsje voor hen gebrand. Dat lot is sommige andere heiligen niet gegund. Hier en daar is niet alleen hun naam vergeten, maar zelfs de beeltenis verdwenen….

De weelde van de Kruidtuin
De nabijheid van de Hortus Botanicus, in de volksmond de Botanieken ’Of, blijft een geweldige rijkdom. We hoeven de hoek maar om te slaan of we staan in de weelde van de Kruidtuin. De gunnera blijft er in het oog springende kolos, een soort prehistorische rabarber. En hoewel de Leopoldstraat er pal naast loopt blijf je in ‘het bos’ het idee hebben dat je in het bós bent en niet in hartje stad. We hebben dan zowel voor als achter een terras, maar voor appartementbewoners is zulke uitbundige natuur binnen handbereik toch een ware bron van genoegen.

Klaprozen voor kabouters
Soms hebben we het idee dat we de Kruidtuin kennen. Voor sommige mensen zien de bessen aan de struik van de wolfskers (de atropa belladonna), die momenteel in volle kracht de zon weerspiegelen, er smakelijk uit. Wij weten dat je er beter van af blijft: de hele plant bevat giftige alkaloïden. Bijzonder gevaarlijk zijn de bessen, die de uiterst giftige stof atropine bevatten. Een kind vindt de dood na het eten van drie bessen (soms al na een halve bes), voor een volwassene zijn tien tot twaalf bessen vaak fataal. Maar soms ook doen we een ‘ontdekking’. Zo viel ons nu pas de bescheiden schoonheid van het genadekruid (gratiola officinalis, uit de familie der scrophulariaceae) op. Geertje vond onmiddellijk een prima omschrijving voor de bloemetjes: “Het zijn net klaprozen voor kabouters….”

Bescherm de blogger!
Ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van het AMVC-Letterenhuis verscheen naast Zuurvrij 14 overigens de jubileumuitgave Blauwdruk, met daarin negen teksten van evenzoveel schrijvers over wat ‘literair archief’ bij hen oproept of wat dat voor hen betekent. In zijn bijdrage jaagt Xavier Roelens (foto) mij en andere verstokte bloggers de daver op het lijf: “In de Europese archiveringsdrang is het internet de volgende stap. Voorlopig bewaart het meer dan er verloren gaat, en verschijnt er ook meer dan ooit: op weblogs, YouTube, Facebook, hyves, MySpace, Netlog enzovoort.” En dan komt het (hier moet je maar niet te lang bij stilstaan want anders krijg je geen bericht meer gepost): “Uiteindelijk heeft de dienstverstrekkende firma de touwtjes in handen: als zij de stekker eruit trekken, is alles in één keer verdwenen. Er is, voor zover ik weet, geen beveiliging ingebouwd, geen wet die de weblogger beschermt.” Laat zo’n wet er maar rap komen….